فصل يازدهم ادبيات ايران در دورهء صفويان دوره مورد بحث ما در اين فصل ، مقطع زمانى سال 907 / 1501 تا 1148 / 1736 را در برمىگيرد كه يكى از بحث‌انگيزترين ادوار تاريخ ايران است . دوران صفوى شاهد بازسازى و وحدت سياسى ، مذهبى و نظامى ايران بود كه هنوز هم ميراث اندكى براى ايران برشمرده نمىشود . صفويان در قلمرو امور اجتماعى نوعى يكپارچگى و مسئوليتى واحد در بين مردم ايران پديد آوردند و آن‌را از ادوار گسيخته و نابسامان گذشته جدا ساختند . به‌همين‌دليل ، اين دوره ، دوره‌اى بود كه به گسيختگى و مصائب ناشى از تهاجم مغول خاتمه بخشيد زيرا تلاشهاى ايلخانان براى ترميم خرابيها و يا فتوحات بعدى تيمور و سلطنت او هرگز بر وفق مراد نگشت و اوضاع را بسامان نكرد ؛ و وقايع دوره فترت پس از مرگ تيمور هم اوضاع را وخيم‌تر ساخت . نخستين عامل عمده كه در ايجاد وحدت دوره صفوى بيش‌از ساير عوامل در كار بود و موجب پايائى اين دولت به قدر دوقرن‌ونيم شد ، گرايش مردم ايران به مذهب تشيع به‌عنوان مذهب رسمى دولتى بود . بدين‌ترتيب در اين دوره مذهبى كه پيشتر در مرحله دوم اهميت قرار داشت ، به مرتبه اول بركشيده شد و نماد و رمز هويت ايران ( بايد گفت ملىگرايى ايران ) در مقابله با چالش‌هاى امپراتورى سنى مذهب عثمانى ، دولتهاى ترك‌نژاد سنى آسياى مركزى و امپراتورى مغولان هند گرديد . نتيجه اين تحول در نظر مورخ ادبى برسميت شناختن تشيع يا تبليغ شديد شاهان صفوى و پيشبرد و رواج كلان شيعى و تأليف آثارى پرحجم به زبان فارسى و نيز تعدادى به زبان عربى بود . ضمنا تمركز دولت در اين دوره نوعى همبستگى سياسى و اقتصادى پديد آورد كه نه‌تنها به تقويت و غناى ايران انجاميد بلكه موجبات هوادارى و حمايت از فنون و صنايع و هنرها را نيز فراهم و نام ايران را در سرتاسر جهان متمدن پراكنده ساخت .